Материалы

თებერვალი

წმინდა თეოდორეს ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-29

წმინდა თეოდორე მხედართმთავარი ქრისტიანთა საერთო წმინდანია, რომლის ხსენების დღეს სომეხთა სამოციქულო ეკლესია აღნიშნავს დიდმარხვის პირველ შაბათ დღეს. ისტორიკოსების ცნობებით, იგი დაიბადა ამასიის სოფელ საროში და ჰყავდა ღრმად მორწმუნე ქრისტიანი მშობლები. მე-4 საუკუნის დასაწყისში, დიოკლეტიანეს მიერ ქრისტიანების დევნის პერიოდში, მას მოსთხოვეს ცრუ-ღმერთებისთვის მსხვერპლის შეწირვა, რაზეც მან მტკიცე უარი განაცხადა და საჯაროდ აღიარა ქრისტე. ჯარის სარდალმა წმინდანს რამდენიმე დღე მისცა მოსაფიქრებლად, მაგრამ მას არაფერი ჰქონდა გადასაწყვეტი. მხურვალე ლოცვებით განმტკიცებულმა წმინდანმა „ღმერთების დედის“ - სიბილას ტაძარი გადაწვა, რაც უკვე აშკარა გამოწვევა იყო. გამხეცებულმა მსაჯულმა ბრძანა, საპყრობილეში ჩაეგდოთ თეოდორე და შიმშილითა და წყურვილით მოეკლათ. იგი ცეცხლზე დაწვეს 306 წელს. წმინდა თეოდორე მხედართმთავარი ცნობილია, როგორც დრაკონის მკვლელი, რომელმაც სიმამაცითა და რწმენით დაამარცხა გიგანტური დრაკონი. უცხო ეკლესიებში ცნობილია სახელად „დირონ“, რაც ბერძნულად ნიშნავს ახალწვეულ ჯარისკაცს.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 6

დიდი მარხვა

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-24

დიდი მარხვის პერიოდში იღებენ მხოლოდ მცენარეული წარმოშობის საკვებს. მარხვის დროს უარს ამბობენ არა მხოლოდ გარკვეულ საკვებზე, არამედ „მარხვის ჟამს ცხრებიან ვნებანი, აღსდგებიან სათნოებანი, უმეტესი სიწმიდით ელვარებს უბიწოება, ხორცი მორჩილ ხდება სულისა და მას ემსახურება“.

მაგრამ მარხვა მხოლოდ საჭმლისაგან თავის შეკავებას როდი ნიშნავს, ჭეშმარიტი მარხვა ბოროტისაგან განშორებაა, რადგან შეიძლება ხორცი არ სჭამო, მაგრამ ძმა შეჭამო, ღვინოზე უარი თქვა, მაგრამ გინება ვერ დათმო, საღამომდე თავი შეიკავო ჭამისგან, მაგრამ მთელი დღე მოყვასის განსჯაში გაატარო. ვაი მათდა, რომელნიც უღვინოდ არიან მთვრალნი (ესაია 51,2), რადგან გულისწყრომაც, რომელიც გონებას ახშობს და უადგილოდ აღძრული შიშიც, სიმთვრალედ იწოდება. ცუდია ვნებებით თრობა, მაგრამ არც ღვინით დათრობა გვმართებს. სიმთვრალით ისევე ვერ შეინახავ მარხვას, როგორც ანგარებით ვერ მისწვდები სიმართლეს, შეგინებით – სიწმიდეს და უკეთურებით - სათნოებას. მონაც კი გაურბის ბატონს, რომელიც ურტყამს, ჩვენ კი ვერ განვშორებივართ ღვინოს, რომელიც თავში გვირტყამს და ეს მაშინ, როცა ჩვენში ის უნდა მივიღოთ, რომელმაც თქვა: მე და მამაჲ მოვიდეთ და სავანე მის თანა ვყოთ (იოანე 14,23). სიხარულით შეუდექი მარხვას და ნუ ემსგავსები იმ თვალთმაქცთ, რომელნიც კაცთა სახილველად დაღვრემილი სახით დადიან. ამ მწუხარების გამო ისინი ვერ იღებენ იმ ჯილდოს, მარხვის გამო რომ ეძლევა ადამიანს. „ქადაგება მთაზე“-ში მაცხოვარი ბრძანებს: „ხოლო შენ რაჟამს იმარხვიდე, იცხე თავსა შენსა და დაიბანე პირი შენი, რაჲთა არა ეჩუენო კაცთა მმარხველად, არამედ მამასა შენსა დაფარულად“ (მათე 6, 17-18).

ნუ განუდგები, საყვარელო, მარხვას, რამეთუ იგია დედა სათნოებათა, საფუძველი სიკეთისა, წყაროა უბიწოებისა და მცველია ღვთისმოსაობისა. იგია გამომზირალი წმინდათა, თანამყოფია ანგელოზთა, წინამებრძოლი ბოროტი ძალისა, მეგობარი წმინდა სულისა; მის გამო გვშორდებიან ვნებანი და გვცილდებიან ეშმაკეულნი, მისი მიზეზით ცხრება მრისხანება, ითრგუნება ავხორცი გულისთქმა, ცოცხლდებიან და ბრწყინდებიან ჩვენში სათნოებანი; მისი წყალობით მშვიდდებიან ვნებანი და ყუჩდება გულისთქმათა ამბოხი; გონება თითქოსდა წყნარ ზღვაში ექცევა, იგი წარმატებით ებრძვის უკეთურ საქმეთა ქარიშხლის მღელვარებას და ხომალდი სათნოებათა ნავთსაყუდელში მიჰყავს. მარხვა მოგაგებს უხრწნელ გასამრჯელოს, მის საზღაურს ვერაფერი გაანადგურებს, თუკი სულიწმიდის მცნებებს აღასრულებ, თუკი ღვთის შიშში განმტკიცებული უარჰყოფ წუთიერს და მიჰყვები წმინდა წერილი სიტყვებს: „ნუ გიყუარნ სოფელი ესე, ნუცა-ღაჲრა არს სოფლისა ამისი“ (1 იოანე 2, 15).

იესომ იმარხულა ადამიანთა მოდგმის გადასარჩენად, კაცობრიობის მაგივრად მან მოინანია, რომ ყველას მარხვამ აზრი შეიძინოს და რეალობად იქცეს მისი მარხვის წყალობით. ორმოცდღიან მარხვას მოჰყვება მარხვის კიდევ ერთი ერთკვირიანი პერიოდი - ვნების კვირა. ესაა მიზეზი, რომ 40-დღიანად წოდებული მარხვა გრძელდება 48 დღე. დიდ მარხვას აქვს შვიდი კვირა დღე, შვიდი ყურადსაღები დღე - ძირითადი ბარეკენდანი, განდევნის, უძღები შვილისა, უსამართლო მნესი, მსაჯულის, მეორედ მოსვლის, ბზობის. ტრადიციის თანახმად, დიდი მარხვის განზოგების (გაშუალედების) - მიჯინქის, დღეს სამარხვო ქადას ამზადებენ, რომელშიც მონეტას ათავსებენ. ვისაც წილად ხვდება ეს მონეტა, მისთვის წარმატება მოაქვს. დიდი მარხვის პერიოდში აკრძალულია ჯვრისწერები და მსხვერპლშეწირვები. მაგრამ ყოველთა სომეხთა კათოლიკოსმა ვაზგენ პირველმა ჯვრისწერის ნება დართო დიდი მარხვის შაბათ და კვირა დღეებში, გარდა ვნების კვირის შაბათისა.

დიდი მარხვის მომდევნო კვირას ვნების კვირა ეწოდება და მოიცავს იესოს ტრიუმფალურ შესვლას იერუსალიმში (ბზობა), საიდუმლო სერობას, ღალატს, ვნებას, ჯვარცმას, სიკვდილს, დაკრძალვას და ბრწყინვალე აღდგომას.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 6

ძირითადი ბარეკენდეანი

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-23

ჩვეულებრივ ბარეკენდანი ეწოდება ერთკვირიანი მარხვებისა და დიდი მარხვის წინა დღეებს. ბარეკენდანზე ნებადართულია ზომიერი სიამოვნებები, ქეიფები, თამაშები და სხვადასხვა კერძები, ელიასადმი მიმართული ანგელოზის სიტყვის დასკვნად, "ადექ, ჭამე, იმიტომ, რომ დიდი გზა გვაქვს გასავლელი" (გ, მეფობა 19:7). „ბარეკენდანი“ სიტყვასიტყვით ნიშნავს "ცოცხლად ყოფნას, კეთილ ცხოვრებას" .

დიდი მარხვის ბარეკენდანს ეწოდება ძირითადი ბარეკენდანი, ვინაიდან იგი წინ უსწრებს ყველაზე გრძელ მარხვას. ბარეკენდანი ადამიაინის ბედნიერების ხსოვნაა, რომელსაც სამოთხეში განიცდიდნენ ადამი და ევა. ის არის ედემური ცხოვრების მაგალითი, სადაც ადამიანი პრივილიგებური იყო, უფლება ჰქონდა მიერთვა ყველა ნაყოფი, გარდა სიკეთისა და ბოროტების - ცოდვის ხის ნაყოფისა, რომელიც მარხვის სიმბოლოა. ბარეკენდანი სათნოების გამოხატულებაა. ამ დღეს ადამიანი გლოვიდან გადადის სიხარულზე, წვალებიდან სიმშვიდეზე. ამ გააზრებით ყოველი ქრისტიანი თავმდაბლობით, მონანიებით, მარხვითა და შეწყალების მიღების იმედით იწყებს 40-დღიანი მარხვის გზას, რომელიც გრძელდება 48 დღე - ბუნ ბარეკენდანიდან აღდგომის დღესასწაულამდე.

დიდი მარხვის პერიოდში იღებენ მხოლოდ მცენარეული წარმოშობის საკვებს. მარხვის დროს უარს ამბობენ არა მხოლოდ გარკვეულ საკვებზე, არამედ „მარხვის ჟამს ცხრებიან ვნებანი, აღსდგებიან სათნოებანი, უმეტესი სიწმიდით ელვარებს უბიწოება, ხორცი მორჩილ ხდება სულისა და მას ემსახურება“.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 6

კონსტანტინეპოლის 150 წმინდა პატრიარქის (381 წ.) ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-22

სხვადასხვა ისტორიულ პერიოდში მსოფლიო ეკლესიის წინაშე იდგა დოგმატური, ადმინისტრაციულ- ორგანიზაციული პრობლემები, ამგვარ საკითხებზე პასუხის გაცემა ხდებოდა მსოფლიო საეკლესიო კრებების დროს. ერთ-ერთი ასეთი კრება იყო 381 წელს იმპერატორ თეოდოსის ბრძანებით მოწვეული კონსტანტინეპოლის II მსოფლიო საეკლესიო კრება.

არიანული დავის შედეგად გაჩნდა ახალი ერესი, რომლის დამცველი და ხელმძღვანელი იყო კონსტანტინეპოლის მთავარეპისკოპოსი მაკედონი, რომელიც უარყოფდა სულიწმინდის ღვთაებრივ ბუნებას. ამ საკითხზე მოწვეული ზემოაღნიშნული მსოფლიო საეკლესიო კრება, სხვა ერესთა უარყოფის მიზნით, ამტკიცებს მართლმადიდებლური სარწმუნოების ნიკეის სიმბოლოს, ხელახლა ამტკიცებს ნიკეის კრებაზე მიღებულ ქრისტიანობის ძირითად დოქტრინებს. კრებამ დაგმო მაკედონიუსის ერესი და დაამტკიცა მოციქულთა სწავლება სულიწმიდის შესახებ. ამ სწავლების მიხედვით, სულიწმინდა არის ცხოველმყოფელი ღმერთი, რომელიც მამისაგან გამოდის და მამასთან და ძესთან ერთად თაყვანსაცემი და სადიდებელია. სომეხთა ეკლესია აღიარებს რა აღნიშნულ მსოფლიო კრებას, აღნიშნავს კრების მონაწილე 150 წმინდა პატრიარქის ხსენების დღეს.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 5

ვარდანანც - ვარდან მამიკონიანისა და 1036 მოწამის ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-20

ქრისტიანობის მიღების შემდეგ სომხური ეკლესია ჩართული იყო სამშობლოს თავდაცვის საქმეში. ამის ნათელი მაგალითია ავარაირის ბრძოლა. სომხურმა ეკლესიამ კათალიკოს ჰოვსეფის და ღევონდ ერეცის ხელმძღვანელობით, სომეხ ჯარისკაცებთან ერთად, 451 წლის 26 მაისს მონაწილეობა მიიღო ავარაირის ბრძოლაში. სამშობლოს, სომხური ეკლესიისა და ქრისტიანობის დასაცავად ბრძოლის ველზე გმირულად დაეცა მხედართმთავარი ვარდან მამიკონიანი (წმინდა შუშანიკის მამა) და მისი 1036 თანამებრძოლი - სომხური სამოციქულო ეკლესიის დიდი წმინდანები. ბრძოლის წინ სასულიერო პირები არა მარტო ამხნევებდნენ ჯარისკაცებს, არამედ ნათლავდნენ მათ და მათში აძლიერებდნენ რწმენასა და სულისკვეთებას. ამის შესახებ გვიამბობს მეხუთე საუკუნის მემატიანე ეღიშე. ავარაირის ბრძოლა იყო ნათელი დადასტურება იმისა, რომ სომხებს ქრისტიანული სამშობლოს იდეაზე უარს ვერაფერი ათქმევინებდა.

წმინდა ვარდანანცის ხსენების დღეს საკათედრო წმინდა ეჯმიაწინსა და ყველა სომხურ ეკლესიაში აღევლინება საღმრთო ლიტურგია.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 7

წმინდა ღევონდიანი მღვდლების ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-18

გადმოცემის თანახმად, ეს დღე ყველა მღვდლის დღესასწაულად ითვლება. ღევონდიანი მღვდლები ავარაირის ბრძოლაში წმინდანად ქცეული მამულიშვილები არიან. ისინი წინ მიუძღვებოდნენ სომხურ ჯარს და მგზნებარე სიტყვებით მიმართავდნენ, ამხნევებდნენ და ძალას მატებდნენ სპარსეთის არმიის წინააღმდეგ მებრძოლ სომეხ ჯარისკაცებს ქრისტეს ეკლესიისა და სომხური იდენტობისათვის ბრძოლაში. მათ შორის უფროსი იყო ღევონდ ერეცი, მასთან ერთად სომეხი ისტორიკოსები მოიხსენიებენ ჰოვსეფ კათოლიკოსის, რშტუნის ეპისკოპოს საჰაკს, ბასენის ეპისკოპოს ტატიკს, მუშე ან მუშეღ მღვდლისა და სხვათა სახელებს. ამ ბრძოლის შემდეგ სპარსეთის მეფე იეზდიგერდი სასტიკად გაუსწორდა სომეხ მამაც მღვდლებს. სომეხთა სამოციქულო ეკლესია ღევონდიან მღვდელთა ხსოვნას აღნიშნავს ბუნ ბარეკენდანის (ყველიერის) მომდევნო სამშაბათს.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 6

მირქმა. ორმოცი დღის იესოს ტაძრად მიყვანის დღესასწაული

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-14

ამის შესახებ მოგვითხრობს ლუკას სახარება. შობიდან მეორმოცე დღეს ხდებოდა ტაძრად ყრმის მიყვანა და მის სახელზე მსხვერპლის შეწირვა. მდიდრები სწირავდნენ თავისი ქონებიდან უმეტესს, შეიძლებოდა ეს ყოფილიყო ცხვარი, ხოლო ღარიბები სწირავდნენ თავიანთი ქონების ნახევარზე ნაკლებ მსხვერპლს, ეს იყო ორი მართვე. როგორც ცნობილია, მაცხოვრისათვის იოსებმა შესწირა ორი ფრინველი, როგორც ღარიბი ოჯახის უფროსმა. წინასწარმეტყველ სვიმეონ მიმრქმელს ჰქონდა ჩვენება, რომ მანამ არ მოკვდებოდა, სანამ არ იხილავდა ქვეყნად მოსულ მაცხოვარს, შემდეგ კი აღესრულებოდა. მართლაც, ამ დღეს მან იხილა რა მაცხოვარი, მიირქვა მკლავთა თვისთა, აიყვანა ხელში. სვიმეონ მიმრქმელმა იხილა ჩვენებით მოსული ყრმა, ქალწულისაგან შობილი, ვისგანაც მან შენდობა უნდა ითხოვოს. - მართლაც საოცარია სვიმეონ მიმრქმელის სიტყვები „აწ განუტევე მონაი შენი მეუფეო მშვიდობით, რამეთუ იხილეს თვალთა ჩემთა მაცხოვარებაი შენი…“ ანუ მან აღიარა იესო მაცხოვრად, ქალწულისაგან შობილი მესია.

ძველი აღთქმის ეს ტრადიცია ახალი აღთქმის ეკლესიაშიც აღესრულება. ამ დღეს ყოველი ახალშობილი ინათლება.

სომეხთა სამოციქულო ეკლესია მირქმის ან 40 დღის იესოსადმი ტაძრად მიგებებას ზეიმობს ნათლისღებიდან 40 დღის შემდეგ - 14 თებერვალს.

სომეხთა ეკლესიის წესის თანახმად, წინა დღეს, საღამოს, ღვთისმსახურების შემდეგ აღესრულება წინასადღესასწაულო ცერემონია, რომლის დასასრულს სრულდება სახლის კურთხევის რიტუალი, იკურთხება სამყაროს ოთხი მხარე. სახლკურთხევას მოყვება სანთლების კურთხევის ცერემონია. ეკლესიის კანდელებიდან აღებული ცეცხლით ეკლესიების ეზოებში ანთებენ კოცონს, ქრისტეს სინათლის სიმბოლოდ. ყოველთა სომეხთა კათოლიკოსის, უწმინდესისა და უნეტარესის გარეგინ მეორის კურთხევით, მირქმის დღესასწაული გამოცხადებულია ახალდაქორწინებულთა კურთხევის დღედ. დღესასწაულის აღსანიშნავად ეკლესიაში მიდიან ის წყვილები, რომლებმაც ჯვარი დაიწერეს უკანასკნელი ერთი წლის განმავლობაში. თუ მირქმის დღესასწაული ემთხვევა დიდი მარხვის პერიოდს, საღმრთო ლიტურგიის დროს იხსნება ტაძრის წმინდა საკურთხევლის ფარდები.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 6

წმინდა ვოსკიანთ მღვდლების ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-13

ხალხური ლეგენდის თანახმად, ვოსკიანები ეწოდება რომის იმპერატორის მიერ მეფე სანატრუკთან გამოგზავნილ ხუთ ელჩს, რომლებიც პირველი საუკუნის შუა ხანებში ჩამოვიდნენ სომხეთში, შეხვდნენ წმინდა თადეოზ მოციქულს, მისი ქადაგებების წყალობით მოინათლნენ და გახდნენ ქრისტიანები. მთავარი მათგანი - ხრუსი (სომხურად ვოსკი - ოქრო, აქედანაც ვოსკიანები) ხელდასხმულ იქნა მღვდლად. წმინდა თადეოზ მოციქულის წამების შემდეგ, ვოსკიანები განცალკევდნენ სომხეთის პროვინცია წაღკოტნის წაღკავეტის მთებში და 40 წელი განდეგილის ცხოვრებით იცხოვრეს. ხელმძღვანელობდნენ რა ღვთის მცნებებით, ისინი მივიდნენ სომხეთის სამეფო კარზე, ქრისტიანობა უქადაგეს სომეხთა მეფე არტაშესსა და დედოფალ სათენიკს. სამეფო კარიდან ვოსკიანებს გაჰყვნენ მხოლოდ დედოფალ სათენიკის ნათესავები - ალანიიდან დედოფალთან ერთად სომხეთში ჩამოსული სამეფო კარის 18 მოხელე, რომლებიც მოინათლენ მდინარე ევფრატში და მთებში გაიხიზნენ. დედოფალ სათენიკის ნათესავებს, რომლებიც ვოსკიანებს გაჰყვნენ, მათი მთავრის - სუქიასის სახელის გამო, ეწოდათ სუქიასიანები. მეფის ვაჟებმა ვერ შეძლეს რა სამეფო კარის მსახურთა დარწმუნება, რომ უკან დაბრუნებულიყვნენ, ამიტომ სასტიკად გაუსწორდნენ მათ მქადაგებლებს. ვოსკიანები სომეხთა ეკლესიის პირველი მოწამეები და განდეგილები არიან. საეკლესიო კალენდრით, მათი ხსოვნის დღე აღინიშნება „არაჯავორაც“ მარხვის მომდევნო ხუთშაბათს ან სუქიასიანების ხსოვნის დღესთან ერთად.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 6

წმინდა ატომიანების ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-10

წმინდა ატომიანების თავდადება ყოველი ქრისტიანისთვის საუკეთესო მაგალითია. მათ უფლის დახმარებით და შემწეობით ცხოვრების ყველა სირთულე გადალახეს. სომეხი მხედართმთავრები - ატომ გნუნი და მანაჭიჰრ რშტუნი თავიანთი რაზმებით მსახურობდნენ სპარსეთის სამეფო კარზე კერპთაყვანისმცემელ იეზდიგერდის მეფობის დროს. მოგვმთავრების წაქეზებით იეზდიგერდი იწყებს ქრისტიანთა დევნას სპარსეთში ქრისტიანობის აღმოსაფხვრელად. ატომიანთა ქრისტიანი მეთაურები ბრძანებას იღებენ იეზდიგერდისაგან, რომ თავიანთი სამხედრო რაზმებით გამოცხადდნენ სამეფო კარზე, რათა მათ მოსთხოვოს სარწმუნოების შეცვლა. სომეხი მხედართმთავრები თავიდაპირველად დაემორჩილნენ მეფეს, მაგრამ, იცოდნენ რა მეფის მომზადებული ხაფანგის შესახებ, სამშობლოში დაბრუნდნენ და თავი შეაფარეს ანძევაციაც პროვინციას. წმინდა ატომ გნუნის ნეტარმა ჯარისკაცებმა შეიტყვეს, რომ მათ მისდევდათ სპარსელების მრავალრიცხოვანი ჯარი, გამხნევებულები იყვნენ რა მთებში მცხოვრები განდეგილის წინასწარმეტყველებითა და ატომის ღამის ხილვით, გადაწყვიტეს სიცოცხლის მოწამებრივად აღსრულება. ჯარისკაცები ლოცულობდნენ და საგალობლებს მღეროდნენ, სპარსელები კი მიუახლოვდნენ, ალყაში მოაქციეს და მუსრი გაავლეს მათ. წმინდა მანრიჭმა კი, თანმხლებ პირებთან ერთად, მიაღწია რშტუნიქამდე და 449 წელს მოწამებრივად აღესრულა.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 5

ახალგაზრდებისა და სიყვარულის მფარველი სურბ სარგის მხედართმთავრის ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-08

ყოველთა სომეხთა კათოლიკოსის უწმინდესისა და უნეტარესის გარეგინ II-ის კურთხევით, სურბ სარგის მხედართმთავრის დღე გამოცხადებულია ახალგაზრდების კურთხევის დღედ. სურბ სარგის მხედართმთავარი ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი წმინდანია. მის ვაჟთან - მარტიროსთან და 14 ჯარისკაცთან ერთად იგი აწამეს ქრისტიანული რწმენისათვის. სიმამაცისათვის სურბ სარგისი იმპერატორ კონსტანტინე დიდის (285-337) მიერ დაინიშნა მთავრად და მხედართმთავრად. იგი არა მარტო შესანიშნავი მეთაური იყო, არამედ დიდი მქადაგებელი. იგი სარგებლობდა იმპერატორის კეთილგანწყობით და მის მფლობელობაში მყოფ ქალაქებში ანადგურებდა წარმართულ ტაძრებს, აშენებდა ქრისტიანულ ეკლესიებს და ავრცელებდა ქრისტიანობას. როდესაც იულიანე განდგომილის (360-363) მეფობის დროს დაიწყო ქრისტეს ეკლესიის დევნა, ღვთიური გამოცხადებით სურბ სარგისმა მიიღო ბრძანება, დაეტოვებინა იმპერიის საზღვრები. იგი თავის ვაჟთან მარტიროსთან ერთად ქრისტიანულ სომხეთში გადავიდა, სადაც მეფობდა ტირანი - ტრდატ მეფის შვილიშვილი - ხოსროვის ვაჟი.

სომეხთა მეფემ შეიტყო, რომ იულიანე დიდი ლაშქრით სპარსეთისკენ დაიძრა, თავის ქვეყანაზე თავდასხმის საფრთხის ასაცილებლად, სარგისს შაპუჰთან სამსახურში შესვლისკენ მოუწოდა. შაპუჰმა სიამოვნებით მიიღო სურბ სარგისი და იგი დანიშნა სამხედრო გაერთიანებული რაზმების მეთაურად. მხედართა უმეტესობამ, ხედავდა რა, რომ ბრწყინვალე სამხედრო ლიდერი როგორი ერთგული იყო ღვთისა, რომ უფალი მისი ლოცვით სასწაულებს ახდენდა, უარყო კერპთაყვანისმცემლობა და ქრისტიანული სარწმუნოება აღიარა.

შაპუჰი კი სურბ სარგისისაგან ცეცხლის თაყვანისცემას და კერპებისთვის მსხვერპლშეწირვას მოითხოვდა. მხედართმთავარმა უარი განაცხადა და თქვა, რომ თაყვანს სცემს მხოლოდ ერთ ღმერთს და წმიდა სამებას, რომელმაც შექმნა ცა, დედამიწა და ცეცხლი, ხოლო კერპები არ არიან ღმერთები, მიწიერ ადამიანს მათი განადგურება შეუძლია. ამ სიტყვების შემდეგ სურბ სარგისმა გაანადგურა ბაგინი. გაბრაზებული ბრბო თავს დაესხა სარგისსა და მის ვაჟს. მისმა ვაჟმა - წმინდა მარტიროსმა მოწამებრივი გვირგვინი მიიღო. სურბ სარგისი ციხეში ჩასვეს, იგი ურყევი დარჩა რწმენაში, რისთვისაც თავი მოჰკვეთეს. სიკვდილის შემდეგ მის სხეულს ნათელი სხივი დაადგა. მოწამეობრივად დაასრულა სიცოცხლე სურბ სარგისის 14-მა ერთგულმა ჯარისკაცმაც. მორწმუნეებმა მათი სხეულები მიწას მიაბარეს ქალაქ ამიანში. სურბ სარგისი სომეხი ხალხის ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი წმინდანია. შემთხვევითი არ არის, რომ მოძღვარმა წმინდა მესროპ მაშტოცმა მისი წმინდა ნაწილები ჩამოაბრძანა კარბიში (აშტარაკის რაიონი) და ამ ადგილას ნეტარის სახელზე ეკლესია ააშენა.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 7

„არაჯავორაც“ მარხვა

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-03

„არაჯავორაც“ მარხვა დამახასიათებელია მხოლოდ სომეხთა ეკლესიისათვის. იწყება დიდ მარხვამდე სამი კვირით ადრე. მრევლს მოეთხოვება მძიმე მარხვა. ძველად ამ დღეებში ნებადართული იყო მხოლოდ პურისა და მარილის ჭამა, წირვა არ აღევლინებოდა. „არაჯავორაც“ მარხვის საიდუმლო წარმართულ სიბილწეთაგან ადამიანის გრძნობის ხუთი ორგანოს განწმენდაა. ძველად იყო ჩვეულება ნათლობამდე ხუთი დღით ადრე მარხვაზე ყოფნისა, რისი წყალობითაც ტრდატი და მასთან ერთად სხვები გადარჩნენ, ამიტომაც „არაჯავორაც“ მარხვას ეწოდება გადარჩენის - ხსნის მარხვა. სომეხთა ეკლესიის სწავლულთა აზრით, „არაჯავორაც“ მარხვა დააფუძნა წმინდა გრიგოლ განმანათლებელმა, ზემოაღნიშნული მარხვის ხსოვნის ნიშნად. ამ მარხვის „არაჯავორაც“ სახელწოდების ორი ინტერპრეტაცია არსებობს, პირველი - როგორც დიდი მარხვის წინამორბედი, მეორე - როგორც სომეხთა პირველი მარხვა. „არაჯავორაც“ მარხვას გაუგებრობით უწოდებდნენ ასევე სურბ სარგისის მარხვას, ვინაიდან აღნიშნული მარხვის მომდევნო შაბათ ზეიომებენ დღეს სურბ სარგისის დღესასწაულს. შუა საუკუნეებში ბერძნები და ქართველები ადანაშაულებდნენ სომეხთა წმიდა ეკლესიას „არაჯავორაც“ მარხვის სურბ სარგისის სახელთან დაკავშირებისათვის, რომლესაც ისინი მიაწერდნენ ჯადოქრობებს. სომეხი ისტორიკოსების ცნობების თანახმად, „არაჯავორაც“ მარხვა ქართველებსა და ბერძნებსაც ჰქონდათ.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 5

„არაჯავორაც“ მარხვის ბარეკენდანი (ყველიერი)

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-02

„არაჯავორაც“ მარხვა დამახასიათებელია მხოლოდ სომეხთა ეკლესიისათვის. იწყება დიდ მარხვამდე სამი კვირით ადრე. მრევლს მოეთხოვება მძიმე მარხვა. ძველად ამ დღეებში ნებადართული იყო მხოლოდ პურისა და მარილის ჭამა, წირვა არ აღევლინებოდა. „არაჯავორაც“ მარხვის საიდუმლო წარმართულ სიბილწეთაგან ადამიანის გრძნობის ხუთი ორგანოს განწმენდაა. ძველად იყო ჩვეულება ნათლობამდე ხუთი დღით ადრე მარხვაზე ყოფნისა, რისი წყალობითაც ტრდატი და მასთან ერთად სხვები გადარჩნენ, ამიტომაც „არაჯავორაც“ მარხვას ეწოდება გადარჩენის - ხსნის მარხვა. სომეხთა ეკლესიის სწავლულთა აზრით, „არაჯავორაც“ მარხვა დააფუძნა წმინდა გრიგოლ განმანათლებელმა, ზემოაღნიშნული მარხვის ხსოვნის ნიშნად. ამ მარხვის „არაჯავორაც“ სახელწოდების ორი ინტერპრეტაცია არსებობს, პირველი - როგორც დიდი მარხვის წინამორბედი, მეორე - როგორც სომეხთა პირველი მარხვა. „არაჯავორაც“ მარხვას გაუგებრობით უწოდებდნენ ასევე სურბ სარგისის მარხვას, ვინაიდან აღნიშნული მარხვის მომდევნო შაბათ ზეიომებენ დღეს სურბ სარგისის დღესასწაულს. შუა საუკუნეებში ბერძნები და ქართველები ადანაშაულებდნენ სომეხთა წმიდა ეკლესიას „არაჯავორაც“ მარხვის სურბ სარგისის სახელთან დაკავშირებისათვის, რომლესაც ისინი მიაწერდნენ ჯადოქრობებს. სომეხი ისტორიკოსების ცნობების თანახმად, „არაჯავორაც“ მარხვა ქართველებსა და ბერძნებსაც ჰქონდათ.

„არაჯავორაც“ მარხვის მე-5 დღეს (პარასკევი) იხსენიებენ წმინდა ჰოვნანის ქადაგებებს და ნინვეს მონანიებას, არა როგორც წმინდა ჰოვნან წინასწარმეტყველის დღესასწაულს, არამედ როგორც დიდი მონანიებისა და მარხვის მაგალითი.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 5

წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველის ხსენების დღე

მიმდინარე წელს აღინიშნება:: 2020-02-01

წმინდა ღვთისმეტყველი, იგივე გრიგოლ ნაზიანზელი, დაიბადა 328 წელს კაბადოკიის ქალაქ ნაზიანზთან მდებარე სოფელ არიანზაში, გრიგოლ ეპისკოპოსის ოჯახში. მან განათლება მიიღო კესარიაში, შემდეგ ათენში, სადაც გაიცნო ქრისტიანობის ერთ-ერთი მომავალი უდიდესი ფიგურა - ბასილი კესარიელი. გარკვეული პერიოდი განდეგილი იყო, შემდეგ დაბრუნდა ნაზიანზში და მამის მიერ ხელდასხმულ იქნა მღვდლად, გარკვეული პერიოდის შემდეგ დაადგინეს კაპადოკიაში სასიმას ეპისკოპოსად. წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველი ბასილი კესარიელთან ერთად ებრძოდა არიოზის ცრუ-მოძღვრებას. მონაწილეობა აქვს მიღებული ასევე კონსტანტინოპოლის მეორე მსოფლიო კრებაში. გარდაიცვალა 389 წლის 25 იანვარს. წმინდა გრიგოლ ნაზიანზელმა დატოვა მდიდარი ლიტერატურული მემკვიდრეობა, რომელიც მეხუთე-მერვე საუკუნეებში ითარგმნა სომხურ ენაზე. სომხური თარგმანის ერთი ნაწილი, სავარაუდოდ, შესრულებულია მოვსეს ხორენაცის მიერ. წმინდა გრიგოლ ნაზიანზელი არის ქრისტიანობის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მოღვაწე, რომელიც იბრძოდა არიანელთა წინააღმდეგ, ამ ბრძოლით მან ხელი შეუწყო ქრისტიანობის სიწმინდეთა შენარჩუნებას და თავისი მდიდარი ნაშრომებით დიდი გავლენა იქონია ქრისტიანული თეოლოგიური აზროვნების ფორმირებაზე.

  • Created on .
  • Last updated on .
  • Hits: 5

დაკავშირება

საკონტაქტო ინფორმაცია:
სამღებროს ქ. №5, 0105 – თბილისი, საქართველო
ტელეფონი: +995322922248
+995322754111
ელ-ფოსტა: ელ-ფოსტის ეს მისამართი დაცულია სპამ-ბოტებისგან. ნახვისთვის უნდა გქონდეთ ჩართული JavaScript.